Kış Aylarında D vitamini Eksikliğine Dikkat : Batman Objektif Gazetesi

Kış Aylarında D vitamini Eksikliğine Dikkat

Deri ve Zührevi Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Enver TURAN’ın D vitaminin önemine değindi.

Deri iç organları çeşitli kimyasal ve fiziksel faktörlerle karşı koruyan ve dışarıdan gelen pek çok hasar verici faktörün de ilk karşılaştığı bir organ olarak güneş kaynaklı ultraviyole (UV) ışınlarının ilk hedefidir. UV ışınları deride meydana gelen güneş lekeleri, deri yaşlanması ve kırışıklığı, ışığa duyarlı hastalıklar ve en önemlisi de cilt kanseri için önemli bir risk faktörüdür.

Tüm bu nedenlerden dolayı yaz aylarında UV endeksine bağlı olarak yoğun güneş ışınlarından korunmak oldukça önemli bir hal alıyor. Bu amaçla günün özellikle güneşin yoğun olduğu saatlerde (10:00-16:00 arası gibi) direk maruz kalmaktan kaçınmak, gölge alanları tercih etmek, şapka, şemsiye, güneş gözlüğü gibi aksesuarlar tercih etmek ve yüksek koruma faktörlü bir güneş koruyucu kullanmak güneşin bu zararlı etkilerini önlemek bakımından önemlidir.

Ne var ki kış aylarında durum tersine dönmektedir. Kış aylarında eksikliği en sık görülen vitaminlerin başında D vitamini gelmektedir. Kış aylarında güneşe maruz kalmak her zaman görmek mümkün olmadığından ve güneş ışınları yeryüzüne eğik geldiğinden D vitamini oluşumu yetersizdir. Oysa bu aylarda güneşten doğru faydalanıldığı takdirde D vitamini eksikliğine bağlı oluşabilecek pek çok hastalığa karşı korunma şansı elde edilebilir.

D vitamini eksiliğinde ne gibi problemler görülüyor?

D vitamini eksikliği belirtileri kişilerin dikkatini çekebilecek türden olmadığından tespiti çoğu zaman gecikmekte ve çoğu kez de taramalarda saptanmaktadır. Geçmiş yıllarda daha ziyade kemik gelişimi ve kalsiyum-fosfor dengesini sağlaması ile bilenen D vitamini ile ilgili yapılan bazı çalışmalar D vitamini eksikliğinin kemik sağlığı dışında bazı kanserler (kolon, prostat, meme), hepatit ve tüberküloz gibi bazı enfeksiyon hastalıkları, bağışıklık sistemi hastalıkları, kalp damar hastalıkları, astım gibi solunum sistemi hastalıkları, bazı psikiyatrik hastalıklar, diyabet ve hipertansiyon ile de ilişkili olduğunu göstermiştir. Bu bakımdan ideal bir D vitamini düzeyinin sağlanması sağlıklı bir metabolizmaya sahip olmak ve pek çok hastalıktan korunmak bakımından oldukça önemlidir.

En iyi D vitamini kaynağı

Günlük D vitamini ihtiyacının kuşkusuz en önemli kaynağı güneştir. Normal şartlarda insan vücudunda bulunan D vitamininin %90-95’i deride sentezlenirken çok az bir kısmı besinlerle alınabilmektedir. Bu nedenle Dünya Sağlık Örgütü (WHO), yeterli D vitamini üretimini sağlamak için her gün yüz ve kolları yaklaşık 10-20 dakika güneş ışığına maruz bırakmayı önermektedir.

Dolayısıyla güneşin bol olduğu ve yeryüzüne dik bir açıyla indiği yaz aylarının aksine kış aylarında güneşle karşılaşma şansı düştüğü için bu ayları özellikle değerlendirmek ve güneşin ara sıra da olsa yüzünü göstermesini bir fırsat bilmek gerekiyor.

D vitamini hangi besinlerde bulunuyor?

Güneş ışınları dışında bazı gıdalarla da D vitamini ihtiyacı karşılanabilir. D vitamini balık, balık yağı, süt ve süt ürünleri, yumurta sarısı ve tereyağı gibi besinlerde bulunuyor. D vitamini içeren besinlerde D vitamini etkin halde bulunmuyor. Besinlerdeki bu vitamin önce karaciğer, sonra böbrek tarafından iki aşamada aktif hale dönüşüyor. Ancak güneş ışınlarına maruz kalmadan sadece beslenmeyle D vitamini gereksinimini karşılamak pek olası değil.

İdeal bir D vitamini düzeyi için nelere dikkat edilmeli?

D vitamini ihtiyacı öncelikli olarak güneş ışınları daha az oranda da besinler tarafından karşılanabiliyor. Güneşin ultraviyole ışınlarına maruz kalması ile ciltte D vitamini üretimini başlıyor. Sentezlenen bu D vitamini Karaciğer ve böbrek vasıtasıyla aktif hale getirilerek kullanılıyor. Ancak derideki bu sentez ancak yaz aylarında mümkün olabiliyor. Kış döneminde güneşi yeteri kadar görmek mümkün olmadığı ve güneş ışınlarının açısı uygun olmadığı için D vitamini oluşumu yetersiz kalıyor. Özellikle güneş etkisinin azaldığı sonbahar ve kış aylarında, güneşten maksimum faydalanmak için güneşli havalarda cilde koruyucu kullanmadan en az 15-20 dakika güneşlenmekte fayda var. Özellikle yaşlılarda D vitamininin uygun şekilde tamamlanması önemlidir. Bu nedenle kışa girmeden önce ölçüm yapılıp hekimlerin önerdiği şekilde D vitamini almak bazı hastalık ve problemlerin önlenmesinde önem taşıyor.